Noorderzijlvest: Nog geen extreme droogte in Noord-Groningen

NOORD-GRONINGEN - Terwijl grote delen van Nederland kampen met uitzonderlijke droogte, is het waterpeil in Noord-Groningen opvallend stabiel. Dat meldt waterschap Noorderzijlvest. 

Er hoeft voorlopig nog niet maximaal IJsselmeerwater te worden aangevoerd en er gelden geen beregenings- of onttrekkingsverboden. Bestuurder Eisse Luitjens, uit Loppersum, benadrukt dat het gebied het goed doet: ,,Het waterpeil is op dit moment nog voldoende hoog. Eén van de redenen is de bodem én dat in dit gebied meer neerslag is gevallen ten opzichte van de rest van Nederland. Maar de druk op zoetwater neemt landelijk toe. Ook wij gaan de gevolgen daarvan merken. Ondanks de gunstige uitgangssituatie in bodem en watersysteem nemen de inspanningen toe.”

Waarom het Noorden de uitzondering lijkt 

De verschillen met de rest van Nederland zijn groot. In het gebied van Noorderzijlvest viel de afgelopen periode meer neerslag dan elders. De kleigronden houden dat water bovendien langer vast, terwijl zand- en veengebieden in andere delen van het land sneller uitdrogen. Daarnaast werkt Noorderzijlvest al jaren aan water vasthouden, waardoor het systeem robuuster is geworden. Ook kan Noorderzijlvest IJsselmeerwater aanvoeren via Friesland, dat vervolgens wordt verdeeld over het eigen gebied en doorgevoerd naar buurwaterschap Hunze en Aa’s. Waterschappen in het westen en zuiden van het land zijn direct afhankelijk van Rijnwater, maar de waterstand van de Rijn staat inmiddels historisch laag waardoor ook de waterafvoer van de Rijn laag is. Dat verklaart de grote regionale verschillen.

IJsselmeerwater 

Hoewel er in het Noorden geen extreme droogte is, merkt Noorderzijlvest wel degelijk de gevolgen. De droogte vraagt ook van het waterschap actief waterbeheer. Zo moeten kades en keringen geïnspecteerd worden. Ook krijgt het waterschap veel beregeningsverzoeken en wordt er extra ingezet op maaionderhoud om de aan- en afvoer van water optimaal te houden. Het waterschap maakt zich al langer zorgen over het feit dat de vraag naar zoetwater steeds hoger wordt. Tegelijkertijd wordt landelijk gekeken of IJsselmeerwater breder moet worden ingezet voor andere regio’s. Luitjens: ,,Eén IJsselmeer verdelen over noordelijk gelegen provincies is iets anders dan over een groter deel van Nederland. Steeds meer regio’s zijn afhankelijk van hetzelfde water, en dat vraagt om scherpe keuzes, solidariteit én eerlijkheid over de gevolgen voor ons eigen gebied.” Als Noorderzijlvest minder water kan aanvoeren uit het IJsselmeer, heeft dat gevolgen voor natuur, landbouw, waterkwaliteit en uiteindelijk ook voor de waterveiligheid. Langdurige droogte kan dijken namelijk beschadigen. 

Geen incident meer

Luitjens:  ,,We willen solidair zijn, maar water verdelen betekent dat het hier minder beschikbaar is, waardoor je bijvoorbeeld toch een onttrekkingsverbod moet instellen. Die dilemma’s gaan we in de toekomst vaker tegenkomen. Want droge periodes en periodes van (te) weinig water zijn geen incident meer.” Volgens Noorderzijlvest zal een tekort aan zoetwater, dat in het werkgebied tot nu toe niet voorkwam, door klimaatverandering in de toekomst eens per tien tot vijftig jaar kunnen optreden, en waarschijnlijk steeds vaker.

Volgens Luitjens zijn de mogelijkheden om extra zoetwater in het eigen werkgebied op te slaan echter beperkt. ,,Dan moet het peil van het Lauwersmeer met 80 tot 180 centimeter worden verhoogd of het boezempeil met minimaal een halve meter. Deze ingrepen zijn technisch niet altijd mogelijk en kosten daarnaast veel geld. Wij zijn ons steeds meer bewust dat technische interventies niet meer de oplossing zijn en dat we ons in de toekomst moeten focussen op leren omgaan met droogte.”