Zware landwerk levenswerk van Eenrumer Eite Oosterveld

EENRUM - Niks moderne machines, maar puur ouderwets handwerk: Eite Oosterveld uit Eenrum houdt als hobby een prachtig stukje geschiedenis levend. Al tientallen jaren trekt hij met zijn paard over de akkers om te doen wat hij het liefste doet: traditioneel ploegen. 

door Gerry Grave

Hoewel hij voornamelijk in zijn eigen regio actief is, reist hij met zijn passie gerust de provinciegrenzen over. Het publiek kijkt dan met diepe bewondering naar de 69-jarige, die laat zien dat dit historische vakmanschap absoluut niet verloren mag gaan. In een tempo waarin digitalisering en schaalvergroting de toon zetten op het platteland, vormt zijn verschijning op het land een baken van rust en tastbare historie.
Het agrarische leven heeft altijd door het bloed van Oosterveld gestroomd, al liep zijn carrière via een bijzondere route. Jarenlang was hij een bekend gezicht als professioneel rundvee-pedicure; een fysiek loodzwaar beroep dat veel van het lichaam vraagt.

Stoppen

Hardnekkige fysieke klachten dwongen hem uiteindelijk om te stoppen. ,,Het ging fysiek echt niet langer”, blikt de Eenrumer terug. ,,Als je lichaam ho zegt, moet je luisteren. Maar het boerenland loslaten kon ik niet.” Oosterveld weigerde bij de pakken neer te gaan zitten, gooide het roer om en werd boekhouder. Hoewel de cijfers zijn dagelijkse werk werden, bleef de link met de landbouw trekken. Wat vroeger zijn werk was met rundvee, uitte zich daarna in het werken met zijn eigen paard en de traditionele ploeg.
Inmiddels geniet Oosterveld van zijn welverdiende rust, waardoor er nog meer ruimte is ontstaan voor zijn grote passie. Waar de moderne landbouw koos voor ronkende tractoren met honderden pk’s, bleef zijn hart kloppen voor de pure nostalgie.
Het sturen van een oude wielploeg of historische rondgaande ploeg is een vak apart dat brute kracht, geduld en een blindelings vertrouwen vraagt. ,,Als je achter die ploeg staat, moet je de grond kunnen lezen’’, legt hij uit. ,,,Je moet exact aanvoelen hoe het ijzer door de grond snijdt en wat je paard nodig heeft.’’ Het lopen in de open ruimte geeft hem juist de nodige ontspanning, gezonde buitenlucht en energie. Hij beoefent de historische landbouw in haar meest pure vorm, puur om te zorgen dat dit unieke beeld niet voorgoed verdwijnt.

Als toeschouwer kun je alleen maar vol bewondering toekijken hoe hij de zware klei trotseert. ,,Die klei vraagt om geduld”, lacht Oosterveld. ,,Het monotone ritme van de stappen en het glanzend omkeren van de verse aarde brengt een rust die je nergens anders meer vindt.”

Hoewel zijn thuisbasis op het Hogeland ligt, reikt de passie van Oosterveld veel verder dan zijn eigen provincie. Hij is voornamelijk in Groningen actief, maar toont zijn vak net zo graag elders in het land. Zo is hij een bekend gezicht in het Drentse Drouwen, waar de zandgronden weer heel andere eisen aan het ploegwerk stellen dan de zware klei. Ook in het schitterende Twente, in het natuurgebied Het Springendal, laat hij regelmatig zien hoe het oude ambacht in zijn werk gaat.

Voor Oosterveld maakt de locatie eigenlijk niet uit; hij kan overal intens genieten van het landschap. ,,Het gaat mij erom dat deze traditie simpelweg blijft bestaan”, vertelt hij enthousiast over zijn reizen. ,,Overal waar ik kom, zie ik dat het mensen raakt. Of je nu op de Groningse klei staat, op de Drentse zandgronden of tussen de Twentse heuvels; die geschiedenis hoort bij ons allemaal.”

Wie Oosterveld aan het werk ziet, merkt al snel dat hij zelf een hele ontspannen man is die een enorme rust uitstraalt. Maar die kalmte betekent allerminst dat hij in zijn eigen wereld leeft. Het is een zeer sociale man die echt oog heeft voor de medemens. Die warme, maatschappelijke betrokkenheid zie je direct terug in de manier waarop hij zijn grote passie bedrijft. Het ploegen is voor hem een middel om in contact te komen met anderen en de verbinding te zoeken met de mensen die hij onderweg tegenkomt.

Gesprekken

Wanneer hij op het land staat, trekt dat steevast bekijks. Inwoners van de dorpen en passanten stoppen regelmatig bij de rand van de akker. Er ontstaan gesprekken over vroeger en herinneringen worden opgehaald door oudere generaties. Oosterveld geniet zichtbaar van die momenten: ,,Het mooiste is als mensen even blijven staan voor een praatje. Ouderen die glunderend vertellen dat hun vader vroeger ook zo achter het paard stond.”

Menigeen zal zich afvragen wat er achter deze tijdsintensieve bezigheid zit. Het antwoord is simpel: hij doet dit puur als persoonlijke hobby en op volledig vrijwillige basis. ,,Ik hoef hier geen cent aan te verdienen, dat is nooit het doel geweest”, zegt hij stellig. ,,De echte winst zit hem in het paard en het behoud van dit erfgoed.” Elke cent die er eventueel mee gemoeid is, van het voer tot het onderhoud van de ploegen, betaalt hij volledig uit eigen zak.

Volgend jaar tikt hij die bijzondere mijlpaal van zeventig jaar aan, een leeftijd waarop velen het nog rustiger aan gaan doen, maar aan stoppen denkt hij absoluut nog niet. Het ploegen houdt hem scherp en fit. Nu hij de werkzame jaren definitief achter zich heeft gelaten en volop gebruik kan maken van de vrije tijd die het pensioen biedt, is de akker zijn favoriete plek. ,,Stoppen? Waarom zou ik?”, vraagt hij zich hardop af. ,,Zolang de gezondheid het toelaat en mijn paard fit is, blijf ik lekker de akkers opzoeken.”

De regio en de omliggende gemeenten kunnen dus opgelucht ademhalen: de iconische verschijning achter de ploeg blijft voorlopig het landschap sieren. Het is een man die ons herinnert aan waar we vandaan komen en die dat met elke kaarsrechte ploegsnede bewijst.