Openluchtspel over Wierda

WINSUM - Het voorterrein van boerderij Wierdaheerd aan de Schouwerzijlsterweg in Winsum is op 3, 4 en 5 september de perfecte plaats voor de openluchtvoorstelling van het stuk WIERDA!!!??. Deze boerderij met landerijen, met een oppervlakte van 51 hectare, die in bezit was van de op 6 september 1921 overleden legendarische burgemeester Wierda, werd bij testament nagelaten aan de gemeente Winsum, waarbij het de bedoeling was dat de opbrengsten uit verhuur en verpachting ten goede zouden komen aan de burgerij van Winsum. Enkele dagen na het overlijden van Wierda, die kinderloos was, werd daartoe de Wierdastichting op gericht.

door Janny de Weijs

Enno Wierda was van 1878 tot 1918 veertig jaar burgemeester van Winsum. Daarmee was hij de langst zittende burgervader van deze gemeente. Hoewel dat een lange tijd is, is er helaas toch weinig bekend over het persoonlijke leven van deze man, die zo’n grote invloed had op Winsum. Daardoor kon de schrijver van het openluchtspel, René Thedinga, er een fictief adembenemend en ook humoristisch stuk over maken.
Thedinga woont in Winsum. Jaren lang schreef hij teksten voor uitvoeringen, waarvan de jaarlijkse spraakmakende nieuwjaarsvisites bij velen nog vers in het geheugen liggen. Hij werkte bij de uitvoeringen van zijn stukken steevast samen met regisseur Nico van der Wijk, die veel werkt in Stad en Ommeland. Deze twee heren vormen al zo’n 20 jaar een ijzersterk duo. Ze hebben bij hun samenwerking dan ook aan twee woorden genoeg.
Door corona kwam de klad in de nieuwjaarsvisites. Thedinga kreeg daarnaast in die tijd ook een andere baan en werd gemeentesecretaris van Schiermonnikoog. Dat is inmiddels voorbij en hij geniet nu van een vervroegd pensioen, waardoor hij dingen kan doen, waar hij eerst niet aan toe kwam, zoals het volgen van lessen bij de Schrijversvakschool.
Nico van der Wijk volgde een regieopleiding, waardoor hij bij amateurgezelschappen mag regisseren. Daarnaast is hij acteur en schrijft hij zelf stukken en teksten. Hij heeft twee grote liefdes: dat zijn zijn vrouw en het theater. Hij werkt(e) onder meer bij Theater te Water, stichting Soufflee, theatergroepen Waark en De Steeg en is regelmatig met een voorstelling te zien op Noorderzon in Groningen. In 2005 hebben Thedinga en Van der Wijk voor het eerst samengewerkt bij De Borgheer van Bellingeweer met Van der Wijk als regisseur en Thediga als acteur. Daarna regisseerde Van der Wijk het openluchtspel Johanna Ripperda en het stuk Sjans op het Hogeland, beide geschreven door Thedinga.
Aan WIERDA!!!?? werken ruim 30 acteurs mee, die spelen, zingen en muziek maken, uit Winsum en de directe omgeving. Een groot aantal van hen acteerde in het verleden ook in producties van Thedinga en Van der Wijk.
Gijs Thedinga speelt de rol van Enno Wierda. ,,Hij is er geknipt voor’’, aldus Van Wijk.
Het stuk begint met een proloog in 1872. Het zou zo hebben kunnen zijn dat Wierda in dat jaar te vinden was in de Hochschule van Osnabrück. Daar ontmoette hij, althans in het stuk, de vrouw, die zijn grote liefde zou worden. Hier wordt de basis gelegd voor het stuk: Wierda is trouw aan zijn liefde en aan zijn principes. Met alle gevolgen van dien.
Hoewel er over het leven van Enno Wierda zelf maar weinig bekend is, is dat niet het geval over de geschiedenis van die periode. Niet alleen wereldwijd, maar ook landelijk, provinciaal en plaatselijk gebeurde er ontzettend veel. Thedinga heeft veel daarvan verwerkt in het stuk. De landbouwcrisis van 1878-1895, die zo’n grote invloed had op de agrarische bevolking, rolde ook over het Groninger platteland. Daarnaast brak in 1914 de Eerste Wereldoorlog uit en in 1917 barstte de Russische Revolutie los.
Tijdens het lange leven van Wierda, waarvan wel bekend was dat hij een liberaal met een groot sociaal hart was, kwam er ook een emigratiegolf op gang. Velen wilden hun geluk beproeven, vooral in Amerika. Daarnaast kwamen er Lippers, werklieden uit Duitsland naar Noord-Nederland, die de steenovens wisten te bedienen, iets waartoe de Groninger werklui niet in staat werden gesteld. Dat zorgde voor veel onrust in een tijd met toch al grote sociale verschillen.
Thedinga verwerkte over genoemde onderwerpen veel in het WIERDA!!!??. De audities vonden al plaats in december en sindsdien wordt er al flink gerepeteerd, eerst in De Hoogte en sinds eind juni ook op locatie: bij de Wierdaheerd.
WIERDA!!!?? telt een proloog en drie aktes en dat is niet het enige. In de grote pauze wordt er ook nog een eenvoudige maaltijd geserveerd, waardoor de voorstelling een extra dimensie krijgt.
Het behoeft geen betoog dat de realisatie van een stuk als WIERDA!!!?? een enorme klus is, waarbij alles perfect moet kloppen, van de belichting tot het decor, de inrichting van het toneel, de geluidsinstallatie, de kleding en de kapsels van de spelers, de logistiek rond het parkeren op de Schouwerzijlsterweg en nog veel meer. Dit kan alleen door de inzet van heel veel vrijwilligers. Eindverantwoordelijk voor de productie zijn Rob Vellinga en Henk de Vink van de Stichting Promotie Winsum. Kaarten kunnen worden besteld op promotiewinsum.nl.