Het Hogeland laat Waddenkust & Reitdiep bloeien

NOORD-GRONINGEN - Schitterende plannen liggen er klaar voor het gebied ‘Waddenkust & Reitdiep’. Het gaat grofweg om de driehoek tussen Zuidwolde, Lauwersoog en Usquert. Het is een gebied waar landbouw, visserij en toerisme samenkomen én waar het mede door de rust en ruimte prettig wonen is. Het Hogeland zet in op een gebied met toekomst, trots en perspectief en poetst deze parel verder op. De wethouders Arjen Nolles en Stefan van Keijzerswaard vertellen er enthousiast over. 

door Hielko Merkus

,,Waarom gaan mensen in Zuurdijk wonen? Niet vanwege de aanwezigheid van een glascontainer. Wél vanwege de rust en de ruimte. En als er goede verbindingen naar omliggende dorpen en goede en veilige fietspaden naar scholen zijn. Ook omdat het dorp een hechte gemeenschap heeft waar mensen nog naar elkaar omkijken, omdat de natuur letterlijk om de hoek begint”, vertelt Nolles. Hij typeert er de kracht van het gebied mee. Jarenlang had dit gebied de stempel van krimpregio. Dat bracht negativiteit met zich mee. Nolles en Van Keijzerswaard zien juist een gebied met veel potentie. ,,Het is een van de mooiste gebieden van Nederland”, meent Van Keijzerswaard. Beiden bouwen er namens de gemeente aan dorpen ‘waar toekomst woont’, ondanks dat veel dorpen voorzieningen als supermarkten zijn kwijtgeraakt. ,,Maar daar kan iets voor terugkomen. Zoals in Hornhuizen met Wongema is gebeurd. Deze unieke ontmoetingsplek heeft voor een impuls in het dorp gezorgd”, zegt Nolles. ,,In Wehe-den Hoorn kan het Ploegcentrum een beweging op gang brengen waardoor er iets ontstaat in het dorp en mensen er graag willen wonen.” 

Noordpolderzijl

Het programma richt zich niet alleen op wonen. Het gebied kent immers ook een levendige visserij- en landbouwtraditie. ,,En daar blijft plek voor”, stelt Van Keijzerswaard. Want beide wethouders zetten ook in op een gebied waarin ondernemers kunnen floreren. Op het gebied van de landbouw is dat bijvoorbeeld middels landbouwinnovaties en een landbouw die het landschap versterkt en de sector toekomstbestendig maakt. Dat kan bijvoorbeeld ook zijn in combinatie met zorg. Lauwersoog is dan weer de uitvalsbasis van een duurzame visserij. ,,In Lauwersoog komen veel opgaven in dit programma samen, zoals ondernemerschap, duurzaamheid en toerisme”, zegt Van Keijzerswaard. ,,En natuurlijk de verbinding met het Wad. Die willen we verder versterken. We willen dichter bij de zee komen. Bijvoorbeeld ook in Noordpolderzijl, een iconische plek in onze gemeente. Dat authentieke karakter willen we behouden, zeker nu de dijk tussen Vierhuizen en de Eemshaven nog versterkt moet worden. We willen voorkomen dat de Waddenzee achter een metershoge dijk verdwijnt.”   

Herbouw borg Dijksterhuis 

Een ander voorbeeld is Pieterburen: de plek waar het Wad begint en natuur, cultuur en beleving samenkomen. Ook na het verdwijnen van het zeehondencentrum wil de gemeente van het dorp een Pronkjewail maken. In het plan staat een opvallend initiatief om dit te bereiken: de herbouw van borg Dijksterhuis. Van Keijzerswaard legt uit. ,,Pieterburen heeft een gigantische merknaam. Ook daar willen wij de verbinding van het Wad versterken en er de verblijfsrecreatie bevorderen. Zo denken we aan de proloog van het Pieterpad, dat richting het Wad voert. Op die manier houd je mensen langer in het dorp. De herbouw van de borg is een voorbeeld van out of the box denken. Ik zeg niet dat dat het per se wordt, maar we willen wel een iconisch Waddenbeleefconcept ontwikkelen.” 

Geboren uit water

Het Hogeland is geboren uit water. De Waddenzee, het Lauwersmeer en het netwerk van maren, diepen en kanalen vormen samen het natuurlijke en culturele DNA. ,,Toch blijft dit potentieel nog te vaak onbenut”, weet Arjen Nolles. Hij wil Het Hogeland dan ook stevig op de kaart zetten als regio voor duurzame waterrecreatie. En niet alleen voor toeristen. ,,Ook voor onze inwoners om er hun vrije tijd te spenderen. Dat vergroot de band met het landschap. Vroeger was die band er automatisch omdat mensen nu eenmaal woonden en werkten in de directe omgeving. Dat is nu anders. Door te recreëren in je eigen woonomgeving, ontstaat de verbondenheid die vroeger vanzelfsprekend was.”

Zo zijn er al tal van opgaves de revue gepasseerd. Die ‘landen’ allemaal in het programma voor het gebied ‘Waddenkust & Reitdiep’. ,,We hebben ruim 50 dorpen, maar we gaan niet met meer dan 50 centrumplannetjes komen. In plaats van allemaal losse dorpsvisies ligt er nu een samenhangend plan voor de hele regio. Daardoor kun je grotere opgaves op bijvoorbeeld het gebied van economie, biodiversiteit en toerisme ook beter oppakken. Een en ander wordt financieel mogelijk gemaakt door Nij Begun”, zegt Van Keijzerswaard. Het is overigens niet zo dat de gemeente nu alles heeft dichtgetimmerd en zelf bepaald wat er in elk dorp gaat gebeuren. ,,Dat doen we juist niet. Dit plan is als het ware een mal, die andere ideeën helpt te realiseren. Er zijn namelijk heel veel initiatieven in de dorpen. Nu we zelf een duidelijke visie op het gebied hebben, kunnen we die initiatieven écht verder helpen. Er is dus heel veel ruimte voor inwoners om het gebied mee vorm te geven.”  

‘Het gebied verdient dit’

In het plan voor ‘Waddenkust & Reitdiep’ staat nog veel meer. Bijvoorbeeld over plannen om een architectuurmuseum op te richten in het Berlagehuis in Usquert en een museum rond Hendrik de Cock en de Afscheiding van 1834 in Ulrum. Of over Zoutkamp, als de ziel van het Reitdiepgebied. Nolles en Van Keijzerswaard raken er niet over uitgepraat. ,,We willen het gebied graag nóg aantrekkelijker maken”, zegt Nolles. ,,We kunnen niet wachten om te beginnen: het gebied verdient dit”, zegt Van Keijzerswaard.

Het hele plan is te lezen op de website van de gemeente Het Hogeland.