Anne Marieke Millenaar bezig met een precisiewerkje.
Anne Marieke Millenaar bezig met een precisiewerkje.

Vakmanschap op het Hogeland: Inwoonster Rasquert is textiel-restaurator

Algemeen

RASQUERT - Er zijn van die beroepen waarvan je je afvraagt of ze nog bestaan of anders hoe lang zij nog zullen blijven bestaan. Daar waar in de huidige tijd al snel overgegaan wordt tot de aanschaf van machinaal gemaakte producten, is het herstellen ervan een probleem. Er zijn geen reparatiebedrijven meer te vinden. Hergebruik wordt aangemoedigd en dat is mooi en dankzij initiatieven zijn er Repair Cafés in het leven geroepen, maar deze dienst is niet uitgerust op specifieke vragen. Anne Marieke Millenaar uit Rasquert is textiel-restaurator.

door Steven Boekschoten

In haar atelier herstelt zij kerkelijk textiel, kostuums, borduurwerken, merklappen en nog veel meer. Om dit vak te leren, ging zij vroeger naar het HBO in Amsterdam waar ze in 1984 afstudeerde. Het is de enige opleiding in Nederland voor restauratoren. Als allrounder is zij bedreven gemaakt en geworden in het herstellen van voorwerpen gemaakt van textiel, papier, leer en hout.

Rust en ruimte

Sinds 2013 woont Millenaar met haar man aan de Meymaweg in Rasquert. De in Apeldoorn opgegroeide en volwassen geworden in Parijs Noord-Groningse is na omzwervingen door diverse provincies hier neergestreken omdat er op het Hogeland nog rust en ruimte is. In haar atelier van een kleine tien vierkante meter heeft ze beschikking tot het normale naaigerei, waarbij de vergelijking met voorwerpen die een tandarts gebruikt daadwerkelijk op gaat. Onlangs nog heeft ze voor het historisch centrum Overijssel een zadel van een vélocipède, een ouderwetse loopfiets, mogen herstellen. Ze kijkt niet op van mijn vraag hoeveel tijd dit in beslag neemt. Uiteraard hangt het af van de aard van de schade maar met ongeveer 20 uur is het herstelwerk grotendeels klaar. 

Bijzonder bezit

Daarnaast is ze nu nog bezig met het streekmuseum in Stadskanaal. Zij willen tenten tonen waarin Jan Hubbeling Snelter uit Wedderveer in woonde. Hij verdiende de kost als jager en taxidermist en woonde er samen met familie in door hemzelf met afbeeldingen van dieren beschilderde tenten. Het is een ingewikkeld werkje. Het museum durft zelf de tenten niet uit een kist te halen en Millenaar schrijft hiervoor een voorstel hoe dit bijzondere bezit te gaan conserveren.

Soms niet op waarde geschat

Het begint als een passie, maar uiteindelijk is het natuurlijk werk: inkomsten waar belastingen en eten van betaald moet worden. Haar arbeid wordt soms niet op waarde geschat zodat ze wel gevraagd wordt hoe ze aan deze hobby is gekomen en of ze opdrachten niet tijdens verloren uurtjes zou kunnen doen. Wat is erg belangrijk bij het herstellen van textiel? Goede belichting om kleurverschillen te voorkomen, een hoge vorm van concentratie, een flinke dosis geduld, een uitgebreide materiaalkennis, maar zeker heel creatief zijn in het verzinnen van oplossingen. Er is maar één opleiding die er toe bijdraagt dat dit beroep in Nederland niet uitsterft. Als examinator aan de UVA heeft zij goed zicht op het aantal studenten dat de eindstreep haalt en met een gemiddelde van één per jaar is dat niet veel. Ook zijn er drie vakgroepen. De restauratoren Nederland zorgen er voor dat opdrachten worden doorgestuurd. Bijscholing is maar via één kanaal mogelijk. Eigenlijk zijn er geen opdrachten die niet  worden aangenomen.

Eigen aanpak

Elke vraag voor herstel kent zo zijn eigen aanpak, maar door haar creativiteit en ervaring gaat er nooit iets mis. De materialen die Millenaar gebruikt moeten besteld worden in Engeland en Frankrijk, toch wat meer traditionele landen. Daar wordt nog in speciale zijdes en tules gehandeld. Haar vakmanschap vereist dat Millenaar de kleuren hiervoor zelf moet mengen. Het meest spreekt haar de Tibetaanse stijl aan. Dit is ontstaan door een kennis. Ze is er nooit geweest. Haar focus ligt inmiddels meer op het ontwikkelen van eigen werk. Zo geeft ze zelf vorm aan haar ontwerpen. Het heeft een ander karakter dan wat er anders van haar gevraagd wordt. Waar men nu verlangt naar een onzichtbare verbetering gaat haar belangstelling meer uit naar werk waar een rafelig randje aan zit. Zij houdt zich staande in deze tijd maar waar staat haar ambacht over 20 jaar? Millenaar verwacht wel dat het blijft bestaan. In Nederland zijn er 30 restaurateurs. Als meest noordelijk atelier hoeft ze zich niet te vervelen. Naast haar werk is ze lid van een filmclubje in een naburig dorp, is ze al jarenlang voorzitter van het kerstzanggezelschap in Rasquert, heeft ze een tuin en verbouwt Millenaar  groente.

Schotland

In het Groninger Museum werd recent Viktor en Rolf-kleding tentoongesteld. Het ging om acht Babuschka-jurken en jassen die apart getoond werden. Millenaar zorgde voor vulling zodat de kleding van deze wereldberoemde designers op zichzelf staand konden worden bekeken. Ook was het een hele ervaring om in kasteel Haarzuilens op een steiger in de vrieskou tussen de bouwvakkers op vier meter hoogte te staan. Wandbespanningen herstellen was daar de opdracht. Over een paar jaar verwacht Millenaar in Schotland te verblijven met voor de deur een Landrover en in de koude wintermaanden wat te gebruiken in een goed gevulde pub bij een knapperend haardvuur.